به بيشتر از ثلث جلب نمود ، و همين طور اگر نسبت به چيزهايى كه پس از مرگ پدر به پسر بزرگتر مىرسد و در مسأله [ 2788 ] گفته خواهد شد وصيّتى كند ، تنها نظر پسر بزرگتر در مقدار بيشتر از ثلث تأثير دارد . مكارم : مسأله انسان نمىتواند بيش از مقدار ثلث مال خود را وصيّت كند مگر اين كه ورثه اجازه دهند ، خواه اين اجازه قبل از فوت باشد يا بعد از فوت ؛ و ورثه بعد از اجازه نمىتوانند از حرف خود برگردند ، خواه قبل از فوت اجازه داده باشند يا بعد از آن بنا بر احتياط واجب . فاضل : مسأله اگر علاوه بر امور واجب نسبت به امور غير واجب نيز وصيّت كرده باشد و تصريح كرده باشد كه تمام آن از ثلث پرداخت شود ، هر دو از ثلث پرداخت مىشود و اگر تمام وصيّت از ثلث بيشتر شود و ورثه راضى نباشند ، اوّل واجبات را انجام مىدهند و آنچه از ثلث باقى مىماند ، صرف امور مستحبّ شود . و اگر تصريح نكرده باشد كه از ثلث پرداخت شود ، اوّل واجبات مالى از اصل مال پرداخت مىشود و بعد ، ثلث آنچه باقى مانده ، صرف امور مستحبّ مورد وصيّت مىشود . مسأله 2722 اگر مصرفى را كه ميّت معين كرده ، از ثلث مال او بيشتر باشد ( 1 ) و پيش از مردن او ورثه اجازه بدهند كه وصيّت او عملى شود ( 2 ) بعد از مردن او نمىتوانند ( 3 ) از اجازهء خود برگردند . ) * ( 1 ) سيستانى : و ورثه آن را اجازه نمايند ، ديگر نمىتوانند از اجازهء خود برگردند و اگر در حال حيات موصى رد كردند مىتوانند پس از مرگ اجازه دهند ، ولى اگر پس از مرگ رد كردند ، اجازهء بعد اثرى ندارد . ( 2 ) خوئى ، تبريزى : پيش از مردن او ورثه اجازه نمايند . . ( 3 ) بهجت : بنا بر أظهر . . مكارم : رجوع كنيد به ذيل مسأل 2721 مسائل اختصاصى بهجت : مسأله 2193 مقصود از ثلث مال كه وصيّت در آن نافذ است ، ثلث مال در وقت وفات وصيّت كننده است ، پس اگر در اثر نقصان اموال ، مقدار ثلث اموالش در وقت وفات كمتر از زمان وصيّت شده باشد ، وصيّت او در ثلث اموال موجود ، نافذ است . بهجت : مسأله 2194 اگر ميّت وصيّت به ثلث كند ولى مصرفى را معيّن نكند ، در امور خيريّه مصرف مىشود . بهجت : مسأله 2195 اگر مالى را براى عدّهء معيّنى ، مثلًا براى طلَّاب مدرسهء خاصّى وصيّت كرد ، بايد بطور مساوى بين آنها تقسيم شود امّا اگر آن عدّه غير معيّن بودند ، مثلًا براى عنوان كلَّى طلَّاب وصيّت كرد ، صرف كردن در بعضى از آنها كافى است و لو به سه نفر هم نرسد . بهجت : مسأله 2196 اگر مالى را براى شخصى وصيّت كرد و معيّن نكرد كه در چه راهى مصرف كند و او هم قبول كرد ، آن مال را مالك مىشود ، امّا چنانچه تعيين كرد كه چگونه مصرف شود ، اگر تخلَّف كند ، ضامن است . مسأله 2723 اگر وصيّت كند كه از ثلث او خمس و زكات يا بدهى ديگر او را بدهند و براى نماز و روزهء او اجير بگيرند و كار مستحبّى هم مثل اطعام به فقرا انجام ) *